Nieuwe woonvormen voor senioren

1. Woonvormen voor ouderen op het platteland

Kleinschalige woonprojecten voor dementerende ouderen vliegen als paddenstoelen uit de grond. Maar voor de gewone ouder die een beetje hulpbehoevend wordt is er geen keus. Deze mensen wonen in het dorp waar ze meestal ook geboren zijn. Als men meer zorg nodig heeft en het op zichzelf wonen te zwaar wordt, dan verhuist deze oudere naar een grotere plaats. Dit kan vereenzaming met zich mee brengen, omdat men niemand kent in die grotere plaats. De eerste woonvorm is dan ook voor ouderen op het platteland.

Als een kleinschalig woonproject wordt gerealiseerd voor gewone ouderen (10 personen) heeft dit vele voordelen. De sociale controle is in dit soort dorpen nog erg groot. Dus een helpende hand uit het dorp wordt in zo’n woonvorm gauw gedaan. Ook de tekorten aan verzorgend personeel worden hiermee teruggebracht. Nu hoeft men maar naar één plek te rijden, in plaats van tien verschillende plekken te bezoeken. Dat scheelt veel tijd en is ook nog eens goed voor het milieu qua CO2 uitstoot. Plus het probleem van vereenzaming is hiermee opgelost.

Als deze woonvorm op huurbasis wordt aangeboden dan ontstaat er een natuurlijke doorstroming. In dit pand dient rekening gehouden te worden met twee woonvormen i.v.m. echtparen. Ouderen geven aan dat zij het liefst in hun eigen dorp, waar ze geboren en getogen zijn, ook kunnen sterven. Met die mensen om zich heen waar zij hun hele leven mee hebben opgetrokken.

2. Begijnhof met 4 verdiepingen

De tweede woonvorm is een begijnhof, maar dan in de hoogte voor de grotere steden.

Het voorstel is een gebouw met 4 verdiepingen, waar per verdieping 50 woonplekken worden gecreëerd. Het gebouw heeft de vorm van een begijnhof. Op de onderste verdieping worden woningen gemaakt voor gehandicapte ouderen. Tevens komt er een winkeltje dat beheerd wordt door de bewoners zelf. Ook een beginnende kapper zou een ruimte kunnen gebruiken om op te starten. Na twee jaar maakt deze weer plaats voor een nieuwe, beginnende kapper. Een mooie binnenplaats, waar men gezellig wat kan drinken en een babbeltje maken, maakt het plaatje compleet.

Op elke verdieping wordt een ruimte gecreëerd waar bewoners gezamenlijk kunnen eten (als men dat wil) en/of samen kunnen komen. Per verdieping wordt een verpleegkundige in opleiding geplaatst.  Tegen een vergoeding  (de huur van de woonplek) kan de verpleegkundige in deze woonvorm de hulp verlenen die zij/hij mag leveren. Ook voor de wijkverpleging is dit een win-win situatie qua reisuren.

Om te zorgen voor een goede en natuurlijke doorstroming bestaat het begijnhof uit huurwoningen. Koopwoningen stropen immers op omdat nabestaanden of kinderen vaak een verkoop tegenhouden.

3. Tiny houses

Dit is een vorm van samenwonen, waarbij iedere oudere zijn/haar eigen tiny house heeft, maar waar ook gedeelde ruimtes zijn. Zoals bijvoorbeeld een keuken, een huiskamer en een tuin. De bewoners hebben compleet hun privacy, maar ook de mogelijkheid om gezelschap te zoeken. Daarbij hebben zij een gedeelde verantwoordelijkheid, voor elkaar en voor de behuizing. Daarom is het belangrijk dat de bewoners redelijk gelijkgestemd zijn. In deze woonvorm kan jong en oud worden gemixt, waardoor ook de mantelzorger op hetzelfde terrein kan wonen. Het aantal tiny houses in deze woonvorm hangt af van de grootte van het terrein.

4. Gezamenlijke woonboerderijen

Met deze nieuwe woonvorm wordt gebruik gemaakt van de boerderijen in ons mooie West-Friesland. Doordat er te weinig opvolgers zijn om het boerenleven op te volgen, verpauperen er vele boerderijen. Terwijl die boerderijen West-Friesland juist een speciaal aangezicht geven.

Door nu alvast na te denken om deze boerderijen bewoonbaar te maken voor meerdere gezinnen op leeftijd, wordt hiermee veel voordeel behaald. West-Friesland is dan gegarandeerd dat de boerderijen behouden blijven en onderhouden worden. Meerdere woonplekken worden gecreëerd, waarbij de wijkzorg niet van hot naar her hoeft te reizen. Men hoeft slechts naar één plek af te reizen, wat wederom veel tijd en geld scheelt. Ook hoeft de wijkzorg niet voor elk dingetje apart langs te komen, omdat men met meerdere ouderen in zo’n boerderij woont. Te denken valt aan vier appartementen per boerderij.

Vele jongeren geven aan dat zij deze woonvorm willen als zij op leeftijd komen. Deze boerderijen worden dan bezet door vrienden die hun hele leven met elkaar hebben opgetrokken.

Het is de taak van de gemeenten om hierin mee te denken, omdat voor deze woonvorm een wijziging in het bestemmingplan moet worden aangebracht waar meestal veel tijd in gaat zitten. Door er nu al over na te gaan denken is dit zeker haalbaar in de toekomst. Buiten dat de nieuwe generatie ouderen dit een mooie woonvorm vinden om hun oude dag in door te brengen, garandeert het ook het behoud van onze mooie boerderijen. De bewoners nemen in de meeste gevallen de kosten voor de verbouwing voor hun rekening.

Ook wooncorporaties kunnen hier heel makkelijk op inspringen. Door van de appartementen huurwoningen te maken ontstaat er een natuurlijke doorstroming en worden bestaande woningen vrij gemaakt voor de nieuwe jeugd van de toekomst. 

Overige informatie

De Commissie Toekomst zorg thuiswonende ouderen (met Wouter Bos als voorzitter) heeft input gevraagd aan ouderen om commentaar of ideeën aan te dragen.
Willem Bakker, voorzitter van Stichting Ouderennetwerk West-Friesland heeft advies uitgebracht. Zijn bijdrage staat gepubliceerd op https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-volksgezondheid-welzijn-en-sport/documenten/rapporten/2020/06/30/reacties-op-oud-en-zelfstandig-in-2030.-een-reisadvies

Het advies Oud en Zelfstandig in 2030 – Aangepast REISadvies is te downloaden via www.rijksoverheid.nl/tzto.

Stichting Ouderennetwerk West-Friesland neemt deel aan de landelijke Denkkamer van Actiz. Het resultaat van de bijeenkomsten staat vermeld in het ActiZ witboek Ouderen, zorg en wonen.

In gemeente Opmeer wordt de mogelijkheid onderzocht voor een nieuwe woonvorm op het platteland. In gemeente Medemblik richt men zich op de tiny houses. Het Noord Hollands Dagblad blijft de ontwikkelingen in De Weere volgen. Ook ActiZ en de commissie Wouter Bos volgen dit initiatief, opdat De Weere een landelijk voorbeeld kan zijn m.b.t. hoe een woonvorm op het platteland is te realiseren.

Hanna Stalenhoef, wetenschapper van de Erasmus Universiteit Rotterdam, blijft de samenwerking volgen in het kader van haar onderzoek REGIOZ, zie ook https://www.eur.nl/en/eshpm/research/research-groups/health-care-governance/projects/transitions-care/regioz

Nieuwe woonvorm De Weere

Op 28 oktober 2020 organiseerde Stichting Ouderennetwerk West-Friesland i.s.m.  Gemeenschapsraad De Weere een overleg in het dorpshuis. De reden van de bijeenkomst is het opzetten van een nieuwe woonvorm voor de oudere geboren en getogen inwoners.

De gemaakte afspraken zijn:
1. Met de verschillende landeigenaren het financiële plaatje wordt besproken.
2. Daarna met de projectontwikkelaar gekeken wordt naar de mogelijkheden voor 10 wooneenheden van Euro 250.000,- per woning.
3. Binnen een maand wordt een principeverzoek ingediend door de Gemeenschapsraad. Men krijgt daarbij hulp van de gemeente Opmeer die toetst of de aanvraag compleet is en tevens de risico’s bekijkt.
3. Na de goedkeuring van het principeverzoek wordt het gesprek met de wethouder van gemeente Opmeer hervat.
4. Stichting Ouderennetwerk West-Friesland benadert de Omring om aan het project deel te nemen.

Geïnteresseerden die betrokken willen worden bij het woonproject in De Weere kunnen contact met ons opnemen.

Nieuwe woonvorm Buurtwonen

Op 1 oktober 2021 hebben wij met Jos de Blok van Buurtzorg gesproken over de nieuwe woonvorm die zij aan het uitrollen zijn in Zeeland. Wij boden aan om locaties te zoeken in West-Friesland, zodat deze nieuwe woonvorm ook voor ouderen in deze regio gerealiseerd kunnen worden. Het gaat om sociale huurwoningen, waarmee je een natuurlijke doorstroming krijgt en er nieuwe plaatsen vrij komen voor de jeugd. Zij willen immers op een gegeven moment ook graag een gezin stichten.

In dorpen is deze woonvorm van essentieel belang, zodat de jeugd daar kan blijven wonen. Als de jeugd vertrekt van het platteland dan bloed het dorp dood. Voor de ouderen is het ook van groot belang dat de jeugd in een dorp blijft wonen. Voor dementerende ouderen worden er genoeg kleinschalige woonvormen gebouwd, ook zelfs op het platteland. Maar voor mensen die al op leeftijd zijn en (nog) niet veel mankeren zijn geen woningen.
Naar aanleiding van een krantenartikel in het Noord-Hollands Dagblad heb ik ingesproken bij de Raad van de gemeente Enkhuizen om deze woonvorm te promoten. In Enkhuizen gaat men kijken of de bouwstop in de binnenstad opgeheven kan worden.


https://enkhuizen.raadsinformatie.nl/vergadering/810014/gemeenteraad 23-11-2021#ai_6386941

Op 2 december hebben wij overleg met een betrokkene van Buurtwonen in Zwolle. Wij hopen dan wat bouwtekeningen mee te krijgen om te kunnen overhandigen aan alle fractievoorzitters in Enkhuizen. Daarna worden vervolggesprekken gevoerd met gemeente Enkhuizen. Alle reden dus om onze website in de gaten te blijven houden.